Veelgestelde vragen

Overlijden van een dierbare4-6 jaarHet overlijden van een gezinslid is recent (< een jaar)Veelgestelde vragen

Mijn kleindochter blijft maar aan me vragen of zij ook dood gaat aan kanker, net als haar broertje. Wat kan ik zeggen?

Leg haar uit dat de meeste mensen gewoon groot worden. Eerst zijn ze kind, dan worden ze vader of moeder en later nog opa en oma. Als een kind doodgaat, is dat niet gewoon. Haar broertje had verkeerde cellen. Een boekje als Chemo Kasper kan hierbij goed helpen <link boekentips>. Het is ook op internet te bekijken.< http://www.kinderkanker.nl/kindersite/ChemoKasperv4.htm> Kleuters kunnen bang zijn dat ze zelf dood gaan, maar ook dat hun ouder of grootouder dood gaat.

Mijn buurjongetje vraagt steeds maar weer opnieuw waar zijn overleden vader is. Hoe kan ik hier het beste mee omgaan?

Kleuters ontwikkelen zich volop. Zij gaan de dood steeds op een andere manier begrijpen. Nieuwe inzichten kunnen ervoor zorgen dat ze steeds dezelfde vragen stellen om weer een beter beeld te kunnen vormen van de dood.
Zeg tegen hem: "Je mist hem erg he?" Vraag hem waar hij zelf denkt dat zijn vader is en geef ook gerust aan dat u het ook niet weet, als dat zo is. Samen verdrietig zijn en niet weten waar iemand is, is minder erg dan alleen.

Mijn nichtje wil precies weten hoe haar vader is overleden. Moet ik haar vertellen dat haar vader een ernstig ongeluk heeft gehad?

De fantasie van kinderen is vaak veel gruwelijker dan de waarheid. Bespreek met de moeder dat het kind met deze vraag rondloopt. Het is aan de moeder om hier antwoord op te geven.

Mijn buurmeisje heeft tien maanden geleden haar vader verloren. Ze komt vaak spelen, maar de laatste tijd slaat en schopt ze mijn dochtertje om niks. Hoe kan ik hierop reageren?

Kleuters uiten hun gevoelens soms door middel van agressie. Hoe verdrietig een kind ook is, het heeft altijd behoefte aan grenzen en regels. U kunt uw buurmeisje vertellen dat u begrijpt dat zij boos of verdrietig is, maar dat bij u thuis de regel geldt dat er niet geslagen wordt en er geen spullen kapot worden gemaakt. Word niet boos en bied haar een alternatief om haar gevoelens te uiten. Bijvoorbeeld door buiten hard te rennen, te schreeuwen of tegen een bal te schoppen.

Het lijkt wel of mijn buurjongetje helemaal niet in de gaten heeft dat zijn vader is overleden.

Sommige kinderen ontkennen wat er is gebeurd  en leven door zoals ze voor het overlijden ook al deden. Andere kinderen stellen het rouwen uit, omdat ze zich niet veilig voelen om hun gevoelens te uiten. Kleuters hebben behoefte aan een betrekkelijk rustige en veilige omgeving om te rouwen.

Ik denk dat het vriendje van mijn zoontje zich schuldig voelt aan de dood van zijn moeder, wat kan ik tegen hem zeggen?

Bijna alle kleuters ervaren schuldgevoelens als een dierbare is overleden. Ze vragen zich af wat zij hadden kunnen doen om de dood van hun ouder of broertje of zusje te voorkomen. “Was ik niet lief genoeg” of Hheb ik niet goed geluisterd” zijn dingen die ze zich af kunnen vragen. U kunt hem zeggen: “Sommige kinderen waarvan de moeder is doodgegaan denken dat het hun schuld is, denk jij dat ook wel eens?” Als blijkt dat hij zich schuldig voelt, kunt u bijvoorbeeld zeggen: “Jij kunt er helemaal niks aan doen dat mama dood is. Ze is dood omdat  (ze ziek was bijvoorbeeld), daar kun jij dus helemaal niks aan doen”.

Mijn nichtje van vijf speelt steeds maar weer begrafenisje, is dat normaal?

Ja, het naspelen van de begrafenis is een normale manier voor kinderen om te verwerken wat er is gebeurd.

Mijn neefje kan op het ene moment heel hard huilen en dan weer vrolijk gaan spelen, Is dat wel normaal?

Ja, kinderen kunnen niet de hele tijd verdrietig zijn. Zij rouwen ‘op en af. Volwassenen vinden dat vaak moeilijk om te begrijpen. Na een verdrietige bui kunnen ze gewoon weer vrolijk verder spelen.

Hoe lang kan een rouwproces duren bij een kind?

Als een kind een verlies moet meemaken van een gezinslid, dan gaat de rouw nooit ‘over’. Het wordt wel minder aanwezig en minder pijnlijk. Ook als een kind het verlies goed kan verwerken, duikt op bepaalde momenten het rouwgevoel ineens op. Vaak gebeurt dit op belangrijke momenten in het leven. Bijvoorbeeld het gemis van een moeder op verjaardagen, geen vader om studie- of beroepskeuzes mee te bespreken, het gemis van een van de ouders op de huwelijksdag of geen moeder hebben om de ervaring van het eigen moederschap mee te bespreken.
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
4_6_2.jpg

Heeft u ook een vraag over een kleuter die recent met het overlijden van een dierbare te maken kreeg?
Stel uw vraag dan hier.