Doen!

Overlijden van een dierbare4-6 jaarHet overlijden van een gezinslid is langer dan 1 jaar geledenDoen!

Herinneringenboek of -doos
Geef een herinneringsboek. Hierin kan de/kunnen ouder(s) met de kleuter werken en opschrijven wat het kind erin wil hebben. De Ouder(s) kan/kunnen ook aantekeningen maken van opmerkingen en vragen van het kind. Later als ze ouder zijn, willen ze dat vaak weten. Ze kunnen er ook foto’s inplakken en tekeningen. Of maak samen met een kind een herinneringendoos, een ‘schatkist’. Hierin kan het kind samen met de ouder(s) foto’s en andere spulletjes doen die herinneren aan de overledene.

Herinneringen verzamelen
Jonge kinderen verliezen in de loop van de tijd herinneringen aan hun broertje, zusje, vader of moeder. Dat is een beangstigend gevoel. Daarnaast is het voor hun ontwikkeling belangrijk dat ze weten wie en hoe hij of zij was.
Bijvoorbeeld een document (een boek, een website) vol herinneringen van allerlei mensen die papa of mama goed hebben gekend, is daarom een enorm waardevol bezit. De overgebleven ouder heeft vaak niet de tijd en ruimte om zo’n document samen te stellen. U als direct betrokkene kunt aanbieden om dit voor uw rekening te nemen. 

Eva (10) heeft weinig herinneringen aan haar broertje die overleed toen ze 5 was
 

Troostcadeautje op sterfdag
Geef het kind een troostcadeautje op de sterfdag. Zo laat u het kind weten dat u aan hem of haar denkt, dat u beseft dat het een moeilijke dag is. Bijvoorbeeld met een dankbaarheidstreng.
U kunt ook een troostdeken maken met kleding van de overleden persoon, of laat deze maken bij Troostgoed.

Troostdeken gemaakt door het hocketeam van Sophie, ter nagedachtenis aan haar vader Jan-Paul.
Troostdeken gemaakt door het hocketeam van Sophie, ter nagedachtenis aan haar vader Jan-Paul.

Ouders wijzen op www.oudersvanjongehelden.nl
Op deze adviessite zijn specifieke informatie en tips te vinden voor ouders van kleuters die de dierbare hebben verloren.

Zorg of begeleiding overnemen
Met het wegvallen van hun vader of moeder, valt voor jonge kinderen vaak ook een vast zorg- of begeleidingsmoment weg. Papa ging bijvoorbeeld altijd mee naar voetbal op zaterdag of mama bracht de kinderen naar school. De overgebleven ouder heeft het vaak enorm druk en kan niet alles alleen. In goed overleg met de ouder(s)/verzorger(s) kunt u wellicht zo’n vast zorg- of begeleidingsmoment structureel overnemen.

Ouder(s) ontlasten
Als een ouder is weggevallen, komt ook in praktische zin alles neer op de andere ouder. Naast alle emoties die veel energie kosten. Het kost vaak jaren om het leven weer op de rit te krijgen als je je partner of kind verliest. Door de ouder te ontlasten in praktische zin, heeft hij of zij meer tijd en ruimte om bijvoorbeeld met zijn of haar dochtertje of zoontje te spelen of samen iets leuks te doen. Die praktische hulp kan bijvoorbeeld zijn: een keer per week eten koken, aanbieden regelmatig de tuin te doen of wekelijks boodschappen te doen.

Bespreekbaar maken
Maak het verlies en het verdriet bespreekbaar. Wees niet bang om gevoelens op te rakelen, omdat het ‘alweer een jaar of twee of drie jaar is geleden’. Het verlies van een gezinslid verwerken, is een levenslang proces. In elke ontwikkelingsfase komen weer nieuwe gevoelens en gedachten over het verlies boven. Het is fijn voor een kind om te merken dat anderen dat weten.
Bespreek het op een luchtige manier, bijvoorbeeld tijdens het spelen. Vraag ook hoe het kind het verdriet van de ouder(s) ervaart. Hevig verdriet van hun ouders meemaken, kan namelijk heel beangstigend zijn voor kinderen. Leg de kleuter uit dat het echt weer over zal gaan. Vaak gaat dit beter al spelend of wandelend. Het kind kan zich vaak ook beter uiten in tekeningen en in spel.
Dring niet aan als het kind op dat moment niet wil praten.

Ontschuldigen
Kleuters voelen zich heel vaak schuldig over de dood van een dierbare. Ook met terugwerkende kracht. Zo kan een kleuter denken dat hij op de peuterspeelzaal heel stout was en dat daarom destijds zijn vader is overleden Vertel het kind dat veel kinderen denken dat zij er iets aan konden doen dat iemand dood is. Vraag of het kind dat ook wel eens denkt. Vertel dan dat kinderen er nooit iets aan kunnen doen dat iemand die belangrijk voor ze was, dood is. Zorg dat het kind over zijn schuldgevoelens kan praten, wimpel ze niet meteen weg.

Steeds opnieuw vragen beantwoorden
Er kunnen, ook na een of meerdere jaren, vragen komen als: "Ziet hij mij nog? Ademt zij nu nog? Wanneer gaat Sarah weer leven?" Geef kleuters op zulke vragen eerlijke en duidelijke antwoorden in simpele taal. Als u niet weet wat u moet antwoorden, dan kunt u dat gerust eerlijk zeggen: “Dat weet ik niet” of “Wat denk jij?” Veel kinderen hebben zelf al antwoorden bedacht.

In de gaten houden
Als een kind zes, zeven of acht jaar oud is, kan het alsnog heel veel pijn en verdriet krijgen. Met alle gevoelens, gedachten en gedragingen van dien. Dit heet verlate rouw. In feite begint dan pas het rouwproces, omdat het zich eerder nog niet veilig genoeg voelde om te rouwen. Of omdat ouders zoveel verdriet hadden dat kinderen onbewust hun verdriet hebben opgeborgen om hun ouders te sparen. Houd dit in de gaten!

Als dat de overledene kanker had de ouder(s) wijzen op http://www.kinderkanker.nl/kindersite/ChemoKasperv4.htm
Dit is een prachtig, helder en informatief online boekje.
Het gaat over een kind met kanker, maar is ook heel geschikt om de ziekte kanker en chemotherapie aan kinderen uit te leggen. In het boekje winnen Chemo-Kasper en zijn vrienden het van de kanker., Naar aanleiding van het online-boekje kan worden uitgelegd dat de kanker soms helaas sterker is dan Chemo-Kasper en zijn vrienden. 

Zorgen?
Als u de indruk heeft dat het niet goed gaat met een kind en denkt dat begeleiding van een professional bij het verwerkingsproces zinvol kan zijn, aarzel dan niet om uw zorg met ouders te delen. Ouders zien vaak niet hoe hun kind zich buitenshuis gedraagt en zijn blij met uw informatie - zolang deze zonder oordeel is. Als ouders uw zorg delen en begeleiding willen zoeken, kunt u hen wijzen op deze praktijkenzoeker.
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
4_6_4.jpg

Als een kind zes, zeven of acht jaar oud is, kan het alsnog heel veel pijn en verdriet krijgen. Met alle gevoelens, gedachten en gedragingen van dien. Dit heet verlate rouw. Houd dit in de gaten!