Veelgestelde vragen

Overlijden van een dierbare4-6 jaarHet overlijden van een gezinslid is aanstaandeVeelgestelde vragen

De moeder van mijn oppaskinderen is heel erg ziek. Ze heeft nog maar een paar weken te leven, kan bijna niet meer praten en ziet er slecht uit. Dat wordt alleen nog maar erger. Is het verstandig om de kinderen (vier en zes) nog veel bij haar te laten?

Het is juist erg belangrijk dat de kinderen hun moeder nog veel zien en bij haar zijn. Ze kunnen anders straks de overgang van een zieke mama naar een dode mama niet maken. Door de kinderen kleine dingetjes te laten doen voor hun moeder (water halen, een kussen opschudden, een tekening maken en laten zien) krijgen ze het gevoel dat ze kunnen helpen.


Mijn buurmeisje van vijf vertelt steeds dat haar moeder al bijna beter is, terwijl ze in een hospice ligt en nog maar kort te leven heeft. Haar vader heeft haar niet verteld dat ze dood gaat. Hij wil dat pas doen als het zover is. Voor mij voelt het als voorliegen en ik voel me er heel rot over. Te meer omdat mijn buurmeisje heel veel bij ons is.

Wat een lastige situatie! Vader is de eerstverantwoordelijke, dus je kunt niet zomaar tegen zijn wens ingaan. En toch kom jij in een lastig parket. Ik zou een gesprek met vader aangaan en met hem bespreken dat het voor jou belangrijk is om oprecht te zijn tegen je buurkindje. Erken hoe lastig het is om je kind de waarheid te vertellen, dat het je door de ziel snijdt, maar dat kinderen ook recht hebben om serieus genomen te worden. Ze moeten weten wat er aan de hand is met de belangrijkste vrouw op de wereld: mama. Vraag hem wat het zo moeilijk maakt, waar hij tegenop ziet en waar je mogelijk tot steun kunt zijn. Adviseer hem het boekje 'Als ik er niet meer ben'  te lezen met tips en adviezen en lees het zelf ook. Het is en blijft voor kinderen heel belangrijk om betrokken te zijn en erbij te horen en daar hoort ook de waarheid bij, die liefdevol verteld moet worden.


Mijn schoonzoon ligt op sterven. Mijn dochter en hij betrekken de tweeling van vijf helemaal bij de voorbereidingen voor de uitvaart. Is dat wel goed voor zulke jonge kinderen?

Het is heel belangrijk voor kinderen om betrokken te worden bij de uitvaart. Op welke manier, dat is iets waarbij hun eigen voorkeur het belangrijkst is. Willen ze helpen om kleding uit te zoeken die hij in de kist zal dragen of juist niet? Willen ze de kist beschilderen of op een andere manier versieren of niet? Willen ze meedenken over de rouwbrief of niet? Willen ze hem zien als hij dood is of juist niet? Willen ze helpen bij het sluiten van de kist of juist niet? Kinderen vinden het fijn om een rol te spelen bij de uitvaart. Belangrijk is dat er afstemming is. Een kind dat niet wil, moet je ook niet dwingen. Stimuleren kan altijd. En besef dat kinderen niet altijd doorhebben dat ze met een ernstige zaak bezig zijn. Ze overzien het nog niet en kunnen het schilderen van de kist als een erg leuke activiteit zien die los staat van waar die kist voor dient.


Mijn beste vriendin heeft nog kort te leven. Ze wil per se dat haar dochtertje van zes jaar haar ziet als ze dood is. Is dat wel goed voor kinderen?

Het is belangrijk dat kinderen hun ouder of broertje of zusje dood kunnen zien. Het helpt om te beseffen dat hij of zij echt dood is. Ze kunnen zien en voelen dat iemand echt dood is. Het is wel belangrijk om het kind goed voor te bereiden, zonder het erger of juist minder erg te maken. Hoe ziet mama er uit? Hoe ligt ze erbij? Wat heeft ze aan? Hoe koud is ze?
Als een kind echt niet wil, is het belangrijk om de achterliggende reden te weten te komen. Je kunt ze goed voorbereiden en mogelijke angsten wegnemen. Dwing een kind dat echt niet wil niet om te gaan kijken, maar vraag wat maakt dat hij het niet wil.. Een oplossing kan dan zijn om foto’s of een video-opname te maken van de overledene en het kind te laten weten dat die er zijn. Dat het ze mag zien op het moment dat zij dat wil.

Mijn broer gaat binnenkort zijn vrouw verliezen. Hij heeft mij gevraagd om hun kinderen van vijf en zeven uit te leggen hoe de begrafenis zal gaan. Hij wil er wel bij zijn, maar kan het zelf niet aan om het te vertellen. Hoe doe ik dat?

De meeste kinderen van deze leeftijd maken voor het eerst een begrafenis mee. Het is daarom heel goed om van tevoren met ze te bespreken wat er gaat gebeuren en wat zij kunnen doen. Er zijn mooie boeken voor kleuters waarin verteld wordt hoe een begrafenis gaat. <zie boekentips>. Je kunt zo’n boek als basis gebruiken voor je verhaal. Ook op de website www.voorjongehelden.nl staat in woord en beeld uitgelegd hoe een begrafenis gaat<link hoe gaat een begrafenis>
Zorg dat ze zich veilig voelen en elke vraag kunnen stellen over waar ze mee zitten.

Ik denk dat het vriendje van mijn zoontje zich schuldig voelt aan de ziekte van zijn moeder. Wat kan ik tegen hem zeggen?

Bijna alle kleuters ervaren schuldgevoelens als een dierbare ernstig ziek wordt. Ze vragen zich af of ze er wat aan hadden kunnen doen om te voorkomen dat hun ouder of broertje of zusje ziek werd. “Was ik niet lief genoeg” of “Heb ik niet goed geluisterd” zijn dingen die ze zich af kunnen vragen. U kunt teggen hem zeggen: “Sommige kinderen waarvan de mama heel erg ziek is, denken dat het hun schuld is. Denk jij dat ook wel eens?” Als blijkt dat hij zich schuldig voelt kunt u bijvoorbeeld zeggen: “Jij kunt er helemaal niks aan doen dat mama zo ziek is. Ze is ziek omdat … (haar lichaam het niet meer goed doet?), daar kun jij helemaal niks aan doen”.

Mijn nichtje gaat haar moeder verliezen. Ze heeft nog enkele weken te leven en ligt in het ziekenhuis. Mijn nichtje is veel bij mij en speelt dan steeds maar weer ziekenhuisje. Is dat normaal?

Ja, het naspelen van de situatie is een normale en gezonde manier voor kinderen om te verwerken wat er allemaal gebeurt.

Mijn oppaskindje van vijf waar ik veel op pas nu haar moeder op sterven ligt, heeft af en toe woedeaanvallen. Ze gooit speelgoed door de kamer en slaat haar broertje, terwijl hij niets heeft gedaan. Hoe moet ik hierop reageren?

Sommige kinderen uit hun pijn in agressie en opstandigheid. Dit is normaal. Probeer niet boos te worden. Leg haar uit dat je begrijpt dat ze zich heel naar voelt van binnen en dat ze daar vast vanaf wil. Leg haar ook uit dat u het niet goed vindt dat ze dingen stukmaakt of haar broertje pijn te doet. Stel voor om samen een andere manier te zoeken die niemand pijn doet. U kunt een matras of een boksbal voor haar neerzetten en zeggen dat ze daarop mag stompen en schoppen als ze zich zo naar voelt. Of een groot stuk klei nemen en daar ‘de ziekte van te kleien en er vervolgens flink op te slaan en deuken in te maken. Dat werkt veel beter!

Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
4_6_4.jpg

Heeft u ook een vraag over een kleuter die met het overlijden van een gezinslid te maken krijgt?
Stel uw vraag dan hier.