Doen!

Overlijden van een dierbare4-6 jaarHet overlijden betreft geen gezinslidDoen!

Ouders wijzen op www.oudersvanjongehelden.nl
Op deze adviessite zijn specifieke informatie en tips te vinden voor ouders van kleuters die een dierbare hebben verloren.

Zorg overnemen

Een dierbare van een kleuter is meestal ook een dierbare van de ouders.
Door hun eigen verdriet en drukte zijn ouders soms tijdelijk minder in staat om alle dagelijkse zorg- en begeleidingstaken te doen. In goed overleg met de ouder(s)/verzorger(s) kunt u wellicht op vaste momenten bepaalde zorgtaken of begeleidingstaken overnemen. Door op vaste dagen te koken bijvoorbeeld. Of door de kinderen ’s ochtend naar school te brengen. Hiermee ontlast u de ouder(s)/verzorger(s) van het kind en bevordert u de ontwikkeling van het kind.

Spelen met het kind/de kinderen
Onder deze omstandigheden hebben de ouders niet altijd de tijd en de ruimte om iets leuks met hun kind te doen. Bied ze eventueel aan om af en toe iets leuks met de kleuter te gaan doen.

Troostcadeautje
Geef het kind een troostcadeautje: bijvoorbeeld een knuffeltje, een zorgenpoppetje (Wereldwinkel), een dankbaarheidstreng of een boekje. Voor boekentips klik hier. Op www.in-de-wolken.nl en www.troostgeschenk.nl vindt u meer ideeën voor troostcadeautjes.

Herinneringen vastleggen
Geef een herinneringenboek. Hierin kunnen ouders met het kind werken en opschrijven wat het kind denkt en voelt. Later als ze ouder zijn, willen ze dat vaak weten. Ze kunnen er ook foto’s inplakken en tekeningen van het kind.
Of maak samen met de kleuter een herinneringendoos, een ‘schatkist’. Hierin kan hij of zij samen met ouders foto’s en andere spulletjes doen die herinneren aan de overledene.
U kunt ook een troostdeken maken met kleding van de overleden persoon. Of laat deze maken via Troostgoed.


Troostdeken gemaakt door het hocketeam van Sophie, ter nagedachtenis aan haar vader Jan-Paul.

Uitleggen wat dood zijn betekent
Doe dit alleen als het kind erom vraagt. Vraag van tevoren aan ouders wat zij het kind hebben verteld en sluit daarbij aan. Dit om verwarring bij het kind te voorkomen. Een voor kinderen duidelijke uitleg kan zijn: iemand die dood is kan niet meer ademen, niet meer bewegen, niet meer voelen. Een dode hoeft niet meer te eten en te drinken. Iemand die dood is voelt helemaal koud aan, voelt geen pijn meer en kan ook niet meer horen en zien. Iemand die dood is, heeft zijn lijf niet meer nodig. Iemand die dood is, kan nooit meer levend worden. Net zoals een plant of een dier ook dood kan gaan. Je kunt dit doen aan de hand van een dode insect en/of een dood blaadje.

Bespreekbaar maken
Maak het verlies en het verdriet bespreekbaar. Stem daarbij wel af op het kind en sluit aan bij waar het mee komt. De kleuter geeft vaak signalen waar je op kunt inhaken. Maar soms is het voor kinderen juist fijn om het er even niet over te hebben als ze ergens anders zijn. Thuis wordt het kind er ook al steeds mee geconfronteerd. Vraag eventueel ook naar hoe het kind het verdriet van de ouders ervaart. Hevig verdriet van hun ouders meemaken kan namelijk heel beangstigend zijn voor kinderen. Leg de kleuter uit dat het weer over zal gaan. Vaak gaat dit beter al spelend of wandelend. Het kind kan zich vaak ook beter uiten in tekeningen en in spel. Dring niet aan als het kind op dat moment niet wil praten.

Ontschuldigen
Kleuters voelen zich heel vaak schuldig over de dood van een dierbare. Ze denken dat zij het hadden kunnen voorkomen door iets niet of juist wel te doen. Vertel het kind dat veel kinderen denken dat zij er iets aan kunnen doen dat iemand dood is. Vraag of het kind dat ook wel eens denkt. Vertel dan dat kinderen er nooit iets aan kunnen doen als iemand die belangrijk voor ze was, dood is. Zorg wel dat het kind over zijn schuldgevoelens kan praten, wimpel ze niet meteen weg.

Steeds opnieuw vragen beantwoorden
Er kunnen vragen komen als: "Ziet hij mij nog? Ademt zij nu nog? Wanneer zal oma weer gaan leven?" Geef kleuters op zulke vragen eerlijke en duidelijke antwoorden in simpele taal.
Als u niet weet wat u moet antwoorden, dan kunt u dat gerust eerlijk zeggen: “Dat weet ik niet” of “Wat denk jij?”. Veel kinderen hebben zelf al antwoorden bedacht.

Regels en grenzen handhaven.
Kleuters hebben behoefte aan grenzen en duidelijke regels. Een kind dat een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt, zoals het overlijden van een dierbare, heeft zo mogelijk nog meer behoefte hieraan. Word niet boos als een kind regels overtreedt, maar leg uit dat bij u thuis die regels gelden.

Zorgen?
Als u de indruk heeft dat het niet goed gaat met een kind en denkt dat begeleiding van een professional bij het verwerkingsproces zinvol kan zijn, aarzel dan niet om uw zorg met ouders te delen. Ouders zien vaak niet hoe hun kind zich buitenshuis gedraagt en zijn blij met uw informatie - zolang deze zonder oordeel is. Als ouders uw zorg delen en begeleiding willen zoeken, kunt u hen wijzen op deze praktijkenzoeker.
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
lot.jpg
Lot (8) - haar overgrootmoeder overleed toen ze 4 was

"Ik was heel verdrietig. Ik moest heel lang elke avond huilen in bed. Ik was heel erg bang dat ik ook dood ging. Als ik toen had geweten dat ze nooit meer terug zou komen dan had ik al mijn knuffels aan haar uitgegeven, ook mijn lievelingsknuffels. Nu weet ik wel dat iemand die dood is nooit meer levend wordt.".