Voelen

Overlijden van een dierbare13-18 jaarBelangrijk om te wetenVoelen

WAT KUNNEN JONGEREN VAN 13-18 VOELEN ALS EEN DIERBARE IS OVERLEDEN?

Verdriet
Verdriet van jongeren zit vaak aan de binnenkant. Doordat het voor de buitenwereld niet zichtbaar is, kunnen we onterecht aannemen dat jongeren niet verdrietig zijn. Jongeren zijn vaak graag alleen als ze hun verdriet laten gaan.
Sofie (14) vertelt waarom:


Soms helpt muziek jongeren om hun verdriet te uiten. Muziek kan hen helpen hun verdriet in tranen om te zetten. En dat lucht op.

Boosheid
Jongeren kunnen zich heel boos voelen. Op de artsen die hun dierbare niet beter hebben kunnen maken, boos op de overledene, boos op God, boos op vrienden en hun ouder(s) die hen niet lijken te begrijpen. Boos op zichzelf, omdat ze dingen hebben gedaan of gezegd, of juist niet hebben gedaan of gezegd.

Spijt en schuldgevoel
Jongeren kunnen zich schuldig voelen omdat ze, voor het overlijden, misschien opstandig en afstandelijk zijn geweest naar de overledene. Normaal gedrag voor een puber, maar als een ouder overlijdt, kan het eigen gedrag met terugwerkende kracht veel schuldgevoel veroorzaken. Jongeren kunnen veel spijt hebben van dingen die ze niet hebben gedaan of juist wel hebben gedaan.

Anne verloor haar vader en bij haar komen dit soort gevoelens vooral 's nachts:

Uit: Het gevoel van Allerzielen. Een film van Jacco Groen, Springfilm

Angst
Na een ingrijpend verlies is voor jongeren hun veilige wereld in een klap verdwenen. Dit roept veel angst op. Angst dat ze nu alleen zijn, angst voor de toekomst, angst voor hun eigen verdriet en het verdriet van gezinsleden. Angst dat henzelf of een andere dierbare ook iets ergs overkomt waardoor ze overlijden. Soms kan de angst zelfs in paniek overgaan.

Sofie (14) vertelt erover:


Opluchting
Na een lang ziekbed kan opluchting een eerste reactie zijn. Vaak voelen jongeren zich vervolgens schuldig over hun opluchting.

Missen
Jongeren kunnen iemand waar ze veel van gehouden hebben, intens missen. Vaak wordt dit gevoel in de eerste jaren na het overlijden steeds sterker.
Bram:

Uit: Het gevoel van Allerzielen. Een film van Jacco Groen, Springfilm.

 

Somberheid
Het kan voorkomen dat jongeren zich een tijdje lusteloos en/of somber voelen. Als zo’n periode lang duurt of de somberheid gaat over in depressieve gevoelens, is hulp nodig. Zie Wanneer zorgen maken?

Lichamelijke klachten
Lichamelijke klachten kunnen een uiting zijn van het verdriet van de jongere. Hoesten, buik- en hoofdpijn zijn hier voorbeelden van.

Schaamte
Sophie (14) vertelt over haar schaamtegevoel:


Eenzaamheid
Jongeren voelen zich bijna altijd eenzaam na de dood van een gezinslid. Enerzijds voelen zich anders dan leeftijdgenoten: ze hebben het gevoel dat deze hen niet meer begrijpen. En dit terwijl leeftijdsgenoten in deze fase juist zo belangrijk zijn. Anderszijds vinden ze het vaak moeilijk hun gevoelens en gedachten te tonen aan volwassenen. Ze hebben vaak het gevoel er alleen voor te staan.

Verwarring
Er komen zoveel gevoelens en gedachten boven bij jongeren die een dierbare verliezen, dat ze hier echt van in de war kunnen raken. Ze kunnen zelfs af en toe het gevoel krijgen dat ze gek worden. En het is ook verwarrend voor ze om te merken dat het leven gewoon doorgaat alsof er niets is gebeurd.

Minder zelfvertrouwen
Met het verlies van een belangrijke persoon kunnen jongeren ook een deel van hun zelfvertrouwen verliezen. Meestal gebeurt dit pas na verloop van tijd. Jongeren kunnen zich dan onzeker voelen over hun uiterlijk, vriendschappen en school. Uit onderzoek van J.W. Worden blijkt dat twee jaar na het overlijden van een ouder een groot verschil gemeten wordt tussen het zelfvertrouwen van rouwende en niet-rouwende jongeren.

Machteloosheid
Jongeren kunnen zich machteloos voelen, omdat ze niet hebben voorkomen wat er is gebeurd. Ze kunnen wat is gebeurd niet veranderen. Ook het verdriet van ouders, broertjes en/of zusjes kan heel heftig zijn voor een jongere. Ze kunnen het verdriet niet wegnemen en dat geeft een machteloos gevoel.

Niets
Kort na het verlies van een gezinslid of andere zeer dierbare persoon, kunnen jongeren helemaal niets voelen of verdoofd zijn. Ze leven in een soort roes. Het gevoel kan beetje bij beetje terugkeren als de jongere zich gaat realiseren wat er eigenlijk is gebeurd en wat dat voor gevolgen heeft. Bij sommige jongeren kan het jaren duren voor ze de pijn kunnen voelen die erbij hoort. Het komt zelfs voor dat dit pas in de volwassenheid gebeurt.

Jaloezie
Jongeren kunnen jaloers zijn op degene die is overleden, omdat die zoveel aandacht en liefde krijgt. Ook kunnen ze jaloers zijn op leeftijdgenoten die nog wel een vader, moeder, broertje of zusje hebben.

Leegte
Sophie vertelt:



Als bepaalde gevoelens heel hevig zijn en lang aanhouden, kan dat wijzen op verstoorde rouwverwerking. Zie Wanneer zorgen maken?
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
13_18_5.jpg

Met het verlies van een belangrijke persoon kunnen jongeren ook een deel van hun zelfvertrouwen verliezen.