Doen!

Overlijden van een dierbare10-12 jaarHet overlijden van een gezinslid is recent (< een jaar geleden)Doen!

Ga door je knieën
Elke ( hier in haar laatste levensfase) legt uit waarom het zo belangrijk is dat we voor kinderen door de knieën gaan:

Uit: Maar ik ben altijd bij jullie. Een film van David Blitz voor Stichting Kind en Rouw

Troostcadeautje
Geef het kind een troostcadeautje: bijvoorbeeld een zorgenpoppetje (Wereldwinkel), een dankbaarheidstreng of een boek. Voor boekentips klik hier. U kunt ook een troostdeken maken van de kleding van de overleden persoon of laat deze maken (Troostgoed). Op www.in-de-wolken.nl en www.troostgeschenk.nl vindt u meer ideeën voor troostcadeautjes.

Troostdeken gemaakt door het hocketeam van Sophie, ter nagedachtenis aan haar vader Jan-Paul.
Troostdeken gemaakt door het hocketeam van Sophie, ter nagedachtenis aan haar vader Jan-Paul.

Herinneringen vastleggen
Geef een herinneringsboek. Hierin kan het kind zelf lezen en werken, met de ouder(s) of met u als de ouder dat prettiger vindt. Of maak samen met een kind een herinneringendoos. Hierin kan hij of zij samen met de ouders foto’s en andere spulletjes doen die herinneren aan de overledene. Herinneringen zijn belangrijk!
Sofie (14) verloor haar broer Thom toen ze 8 was en vertelt hoe zij herinneringen aan hem bij zich houdt:


Zorg of begeleiding overnemen
Met het wegvallen van hun vader of moeder, valt voor kinderen vaak ook een vast zorg- of begeleidingsmoment weg. Papa ging bijvoorbeeld altijd mee naar voetbal op zaterdag. De overgebleven ouder heeft het vaak enorm druk en kan niet alles alleen. In goed overleg met de ouder(s)/verzorger(s) kunt u wellicht zo’n vast zorg- of begeleidingsmoment tijdelijk of structureel overnemen.

Ouder(s) ontlasten
Als de ene ouder is weggevallen, komt ook in praktische zin alles neer op de andere ouder. En dat naast alle emoties die veel energie kosten. Het kost vaak jaren om het leven weer op de rit te krijgen als je je partner verliest. Door de ouder in praktische zin te ontlasten, heeft hij of zij meer tijd en ruimte om bijvoorbeeld met zijn of haar dochter of zoon iets leuks te doen. Die praktische hulp kan bijvoorbeeld zijn: een keer per week eten koken, aanbieden regelmatig de tuin te doen of wekelijks boodschappen doen.

Spelen met het kind/de kinderen
Onder deze omstandigheden heeft de ouder/hebben de ouders vaak niet de tijd en de ruimte om iets leuks met het kind te doen. Bied ouder(s) aan om af en toe iets leuks met het kind te gaan doen.

Verlies bespreekbaar maken
Maak het verlies en het verdriet bespreekbaar. Stem daarbij wel af op het kind, sluit aan bij waar hij of zij mee komt. Het kind geeft vaak signalen waar u op kunt aanhaken. Maar soms is het voor kinderen juist fijn om het er juist even niet over te hebben als ze ergens anders zijn.
Thuis wordt het kind er ook al steeds mee geconfronteerd. Overleg daarom met het kind wat hij of zij prettig vindt.
Jannes' (10) vader overleed 5 jaar geleden, Jannes vertelt wat hij prettig vond in de eerste periode:


Vraag eventueel ook naar hoe het kind het verdriet van de ouders ervaart. Hevig verdriet van hun ouders meemaken kan namelijk heel beangstigend zijn voor kinderen. Leg het kind uit dat het weer over zal gaan. Dring niet aan als het kind op dat moment niet wil praten. Probeer het later nog eens.

Angst bespreekbaar maken
Kinderen die hun dierbare verloren door een ziekte, kunnen heel bang zijn dat zij ‘het ook krijgen’. Vraag het kind of het daar ook wel eens bang voor is. Leg kinderen uit dat de meeste mensen gewoon groot worden. Eerst zijn ze kind, dan worden ze vader of moeder en later nog opa en oma. Als een kind doodgaat, is dat niet gewoon.

Ontschuldigen
Kinderen voelen zich heel vaak schuldig over de dood van een dierbare. Ze denken dat zij het hadden kunnen voorkomen door iets niet of juist wel te doen. Vertel het kind dat veel kinderen denken dat zij er iets aan kunnen doen dat iemand dood is. Vraag of het kind dat ook wel eens denkt. Vertel dan dat kinderen er nooit iets aan kunnen doen als iemand die belangrijk voor ze was, dood is . Zorg wel dat het kind over zijn schuldgevoelens kan praten en wimpel ze niet meteen weg.

Steeds opnieuw vragen beantwoorden
Er kunnen vragen komen als: "Hoelang moest mama eigenlijk in de oven? Is papa’s ziel ook verbrand in de oven?" Geef kinderen op zulke vragen eerlijke en duidelijke antwoorden.
Als u niet weet wat u kunt antwoorden, zeg dat dan gerust eerlijk: “Dat weet ik niet” of “Wat denk jij?” Veel kinderen hebben zelf al antwoorden bedacht.

Regels en grenzen handhaven
Kinderen hebben behoefte aan grenzen en duidelijke regels. Een kind dat een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt, zoals het overlijden van een gezinslid, heeft daar zo mogelijk nog meer behoefte aan. Word niet boos als een kind regels overtreedt, maar leg uit dat bij u ( thuis) die regels gelden.

Ouders wijzen op www.oudersvanjongehelden.nl
Op deze adviessite zijn specifieke informatie en tips te vinden voor ouders van kinderen van10 tot en met 12 jaar die een gezinslid hebben verloren.

Ouders en/of het kind wijzen op www.herinnerdingen.nl
Kinderen kunnen hier (bij voorkeur samen met hun ouders) een monumentje maken voor een dierbare overledene.

Als een gezinslid kanker had ouders en kind wijzen op http://player.omroep.nl/?aflID=10890570
In deze aflevering van Het klokhuis gaat het over een gezin waar moeder kanker heeft die niet te genezen is. Kinderen (en ook ouders) kunnen hier veel herkenning in vinden.

Agressie in goede banen leiden
Sommige kinderen kunnen hun pijn uiten in agressie en opstandigheid. Dit zijn normale uitingsvormen. Als ze geuit worden op mensen of spullen, dan is het goed om kinderen aan te leren hun agressie te richten op een bal of bijvoorbeeld een matras.

Zorgen?
Als u de indruk heeft dat het niet goed gaat met een kind en denkt dat begeleiding van een professional bij het verwerkingsproces zinvol kan zijn, aarzel dan niet om uw zorg met ouders te delen. Ouders zien vaak niet hoe hun kind zich buitenshuis gedraagt en zijn blij met uw informatie - zolang deze zonder oordeel is. Als ouders uw zorg delen en begeleiding willen zoeken, kunt u hen wijzen op deze praktijkenzoeker.
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
10_12_9.jpg

Tips van Lisa (Lisa’s vader ging dood toen zij 11 was, dat is nu 13 jaar geleden):

• Als je eist dat ze gaan praten, gaat er een muur omhoog.
• Laat haar weten dat het oké is om verdrietig te zijn.
• Laat haar weten dat het normaal is om even nergens zin in te hebben.
• School is niet alles.
• Laat zien dat je er bent, kom niet alleen op verjaardagen.
• Afleiding is belangrijk

Uit: Verder zonder jou - Daan Westerink - Uitgeverij Ten Have