Doen!

Overlijden van een dierbare10-12 jaarHet overlijden van een gezinslid is aanstaandeDoen!

Zorg overnemen van ouder(s)
Door hun eigen verdriet en drukte heeft de ouder/hebben ouders vaak weinig ruimte om alle dagelijkse zorg- en begeleidingstaken te doen. In goed overleg met de ouder(s)/verzorger(s) kunt u wellicht op vaste momenten bepaalde zorgtaken of begeleidingstaken overnemen. Door op vaste dagen te koken bijvoorbeeld. Of door de kinderen ’s ochtend naar school te brengen. Hiermee ontlast u de ouder(s)/verzorger(s) van het kind en bevordert u de ontwikkeling van het kind.

Ouder(s) ontlasten
Door de ouder te ontlasten in praktische zin, heeft hij of zij meer tijd en ruimte om bijvoorbeeld met zijn of haar dochtertje of zoontje te spelen of samen iets leuks te doen. Die praktische hulp kan bijvoorbeeld zijn: een keer per week eten koken, aanbieden regelmatig de tuin te doen of wekelijks boodschappen doen.

Spelen met het kind/de kinderen
Kinderen kunnen niet lange tijd achter elkaar verdrietig zijn. Het is heel belangrijk dat ze ook dingen doen die ze leuk vinden. Onder deze omstandigheden hebben de ouders niet altijd de tijd of de ruimte om iets leuks met het kind te doen. Bied de ouders aan om af en toe iets leuks met het kind te gaan doen.

Extra liefde en aandacht
Doordat thuis alles anders is, is extra liefde en aandacht van een vertrouwd persoon heel belangrijk.

Troostcadeautje
Geef het kind een troostcadeautje: bijvoorbeeld een knuffeltje, een zorgenpoppetje (Wereldwinkel) of een boekje. Voor boekentips klik hier. Op www.in-de-wolken.nl en www.troostgeschenk.nl vindt u meer ideeën voor troostcadeautjes.

Bespreekbaar maken
Maak het aanstaande verlies en het verdriet bespreekbaar. Stem daarbij wel af op het kind, sluit aan op waar hij of zij mee komt. Het kind geeft vaak signalen waar u op kunt aanhaken. Maar soms is het voor kinderen juist fijn om het er juist even niet over te hebben als ze ergens anders zijn. Thuis wordt het kind er ook al steeds mee geconfronteerd. Vraag eventueel ook naar hoe het kind het verdriet van de ouders ervaart. Hevig verdriet van hun ouders meemaken kan namelijk heel beangstigend zijn voor kinderen. Leg het kind uit dat het weer over zal gaan. Vaak gaat dit beter al spelend of wandelend. Een kind kan zich vaak ook beter uiten in tekeningen en in spel.
Dring niet aan als het kind op dat moment niet wil praten.

Angst bespreekbaar maken
Kinderen met een ongeneeslijk ziek gezinslid kunnen heel bang zijn om ‘het ook te krijgen’. Vraag het kind of het daar ook wel eens bang voor is. Leg kinderen uit dat de meeste mensen gewoon groot worden. Eerst zijn ze kind, dan worden ze vader of moeder en later nog opa en oma. Als een kind doodgaat, is dat niet gewoon.

Ontschuldigen
Kinderen voelen zich heel vaak schuldig over de naderende dood van hun ouder of broertje of zusje. Ze denken dat zij de dodelijke ziekte hadden kunnen voorkomen door iets niet of juist wel te doen. Vertel het kind dat veel kinderen denken dat zij er iets aan kunnen doen dat iemand heel erg ziek is. Vraag of het kind dat ook wel eens denkt. Vertel dan dat kinderen er nooit iets aan kunnen doen als iemand die belangrijk voor ze is, heel erg ziek is. Daar kan niemand wat aan doen. Zorg wel dat het kind over zijn schuldgevoelens kan praten en wimpel ze niet meteen weg.

Meedenken over wat u kunt betekenen tijdens de uitvaart
Kinderen kunnen zich vaak weinig herinneren van de uitvaart. Beeldmateriaal kan heel waardevol zijn voor deze kinderen. U kunt de ouders de tip geven om iemand opnamen of foto’s te laten maken van de uitvaart. Als dat (te) duur is, kunt u ook meedenken over oplossingen. Zoals geld voor de film vragen in plaats van bloemen, of een collecte hiervoor op touw zetten.

Zorg tijdens de uitvaart
Voor ouders en kinderen kan het heel prettig zijn als er iemand aanwezig is die de zorg kan overnemen tijdens de uitvaart. Daardoor kan de ouder zowel fysiek als met zijn of haar gedachten bij de uitvaart blijven. In goed overleg met de ouder(s) kunt u desgewenst (een deel van) de zorg voor de kinderen op u nemen tijdens de uitvaart.

Vertel hetzelfde als de ouders
Bijvoorbeeld over het aanstaande overlijden. Over de dood en over wat er na de dood is. Over de uitvaart.
Kinderen kunnen heel directe vragen stellen. Het is belangrijk voor ze dat ze een eerlijk antwoord krijgen. Het is ook belangrijk dat ze een zo consistent mogelijk antwoord krijgen. Van hun ouders en andere voor hen belangrijke personen. Overleg dus tijdig met ouders over wat zij vertellen en sluit daarbij aan.
Een voor kinderen duidelijke uitleg over de dood kan zijn: iemand die dood is, kan niet meer ademen, niet meer bewegen en niet meer voelen. Een dode hoeft niet meer te eten en te drinken. Iemand die dood is voelt helemaal koud aan, voelt geen pijn meer en kan ook niet meer horen en zien. Iemand die dood is heeft zijn lijf niet meer nodig. Iemand die dood is, kan nooit meer levend worden.

Steeds opnieuw vragen beantwoorden
Er kunnen vragen komen als: "Als mama dood gaat, kan ze dan nog ademen? Gaat papa morgen dood? Waarom duurt het zolang dat Nina dood gaat?" Geef kinderen op zulke vragen eerlijke en duidelijke antwoorden in simpele taal. Steeds opnieuw.
Als u niet weet wat u kunt antwoorden, zeg dat dan gerust:: "Dat weet ik niet” of “Wat denk jij?” Veel kinderen hebben zelf al antwoorden bedacht.

Vragen beantwoorden over begraven en cremeren
Kinderen kunnen veel vragen hebben over begraven en cremeren. Vaak durven ze die niet aan hun ouder(s) te stellen omdat ze bang zijn dat ze hen overstuur maken. Ze vragen het dan liever aan iemand anders. U kunt de vraag op dat moment het beste eerlijk beantwoorden in simpele taal. Daarna kunt u met de ouders bespreken dat het kind met deze vragen zit. Op www.oudersvanjongehelden.nl kunnen ouders suggesties vinden voor hoe ze deze onderwerpen kunnen bespreken met hun kind(eren).

Regels en grenzen handhaven
Kinderen hebben behoefte aan grenzen en duidelijke regels. Een kind dat te maken heeft met de naderende dood van een gezinslid, heeft zo mogelijk nog meer behoefte hieraan. Word niet boos als een kind regels overtreedt, maar leg uit dat bij u (thuis) die regels gelden.

Ouders wijzen op www.oudersvanjongehelden.nl
Op deze adviessite zijn specifieke informatie en tips te vinden voor ouders van kinderen die een gezinslid gaan verliezen. Ook kunnen ouders online advies vragen aan een deskundige.

Het kind (en de ouders) wijzen op www.voorjongehelden.nl
Op deze site kunnen kinderen vanaf zeven jaar informatie en herkenning vinden. Ook worden in woord en beeld veel vragen van kinderen over begraven en cremeren beantwoord. Er staan veel tips op en kinderen kunnen ook online een vraag stellen aan een deskundige op het gebied van kinderen en rouw.

Als een gezinslid kanker heeft ouders wijzen op http://player.omroep.nl/?aflID=10890570
Deze aflevering van Het klokhuis die gaat over een gezin waar moeder kanker heeft die niet te genezen is. Kinderen (en ook ouders) kunnen hier veel herkenning in vinden.
Op de website www.kankerspoken.nl is ook veel informatie te vinden voor kinderen van 10-12 jaar over kanker.

Agressie in goede banen leiden
Sommige kinderen kunnen hun pijn uiten in agressie en opstandigheid. Dit zijn normale uitingsvormen. Als ze geuit worden op mensen of spullen dan is het goed om kinderen aan te leren hun agressie te richten op een bal of bijvoorbeeld een matras.

Zorgen?
Als u de indruk heeft dat het niet goed gaat met een kind en denkt dat begeleiding van een professional bij het verwerkingsproces zinvol kan zijn, aarzel dan niet om uw zorg met ouders te delen. Ouders zien vaak niet hoe hun kind zich buitenshuis gedraagt en zijn blij met uw informatie - zolang deze zonder oordeel is. Als ouders uw zorg delen en begeleiding willen zoeken, kunt u hen wijzen op deze praktijkenzoeker.
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
10_12_5.jpg
Kinderen kunnen veel vragen hebben over begraven en cremeren. Vaak durven ze die niet aan hun ouder(s) te stellen omdat ze bang zijn dat ze hen overstuur maken. Ze vragen het dan liever aan iemand anders.