Belangrijk om te weten

Overlijden van een dierbare10-12 jaarBelangrijk om te wetenBelangrijk om te weten

Betekenis van dood
Kinderen van deze leeftijd weten meestal wat de dood betekent. Ze weten dat iedereen dood gaat en dat de dood onomkeerbaar is. Iemand die dood is kan niet meer levend worden.

Tegenstrijdig
Op deze leeftijd beginnen kinderen een bepaalde onafhankelijkheid te krijgen. Aan de andere kant zijn ze ook nog afhankelijk van hun ouders/verzorgers. Het sterven van een gezinslid roept kinderlijke gevoelens op, terwijl ze op deze leeftijd juist helemaal niet kinderachtig willen zijn. Door alle emoties die ze ervaren, kunnen ze erg van slag raken.
Zij hebben eigenlijk steun en troost nodig, maar verbloemen dat met prikkelbaar of moeilijk gedrag. In plaats van steun en begrip krijgen ze dan vaak vermaningen en straf.

Leeftijdgenoten
Veel kinderen van deze leeftijd hebben de neiging om leeftijdgenoten op te zoeken en bij hen steun en troost te zoeken. Soms meer dan bij hun ouders of andere volwassenen.

Dingen blijven doen
Kinderen van deze leeftijd hebben vaak de behoefte om de dingen te blijven doen die ze altijd deden, naast hun verdriet. Ze willen niet anders zijn dan hun leeftijdsgenoten en ze willen doorgaan met het leven zoals het was. Zo maken ze hun verdriet leefbaar.
Renske (12) legt uit:

Uit: Kinderen en verlies. Een film van Jacco Groen, Springfilm.

Elk kind verwerkt het overlijden van een dierbare anders
Elk kind rouwt op zijn eigen manier en uit zijn gevoelens op zijn eigen manier. Daar is geen vast patroon voor. Toch zijn er wel gedragingen, gedachten en gevoelens die vaak voorkomen. Hoe en of kinderen van deze leeftijd deze gevoelens en gedachten uiten, verschilt per kind en per moment.

Uitstellen van rouw
Kinderen gaan vaak pas rouwen als de situatie weer veilig aanvoelt voor hen. Dat is als het thuis weer rustig en stabiel is en dat kan wel een jaar of (veel) langer duren. Het kind bergt zijn verdriet eigenlijk tijdelijk op. De omgeving legt vaak niet de link met het overlijden, dat is immers al zo lang geleden…
Het uitstellen van rouw is overigens bij kinderen eerder normaal dan afwijkend gedrag. Het is wel belangrijk dat deze verlate rouw wordt herkend en erkend en dat het kind alsnog de steun en begeleiding krijgt die het zo hard nodig heeft. Het definitief wegstoppen van verdriet kan tot ernstige problemen leiden. Bijvoorbeeld op het moment dat het kind in aanraking komt met iets dat het oude verlies triggert.

Verdriet verandert
Per ontwikkelingsstadium krijgen kinderen nieuwe inzichten. Ze kijken daarmee weer anders naar leven en dood. Dat geeft ook nieuwe gevoelens en kan heel ingrijpend zijn. Als een kind lange tijd na het overlijden van een dierbare ineens heel verdrietig is, dan is dat niet alarmerend. Dat hoort erbij. Je kunt met verdriet leren omgaan, de scherpte van het verdriet verdwijnt en het wordt anders, maar verdriet blijft altijd.
Eva (10) legt uit dat ze wel aan haar broertje blijft denken maar niet altijd bewust. En dat maakt dat ze ook gewoon weer blij kan zijn:


Rouwen is nooit klaar
Een ingrijpend verlies verwerken is een levenslang proces; het is nooit klaar. Dat wil niet zeggen dat kinderen met een verlieservaring niet gelukkig kunnen worden. Maar het verlies is altijd ergens op de achtergrond aanwezig.
Renske (12) legt uit hoe haar verdriet langzamerhand naar de achtergrond is gegaan:

Uit: Kinderen en verlies. Een film van Jacco Groen, Springfilm.


In elke ontwikkelingsfase waarin een kind komt, zal het verlies zich weer op een nieuwe manier manifesteren. Kinderen ontwikkelen zich en komen steeds tot nieuwe inzichten. Zij kunnen veel vragen stellen en deze vragen steeds opnieuw stellen, omdat zij de informatie steeds weer op een andere manier begrijpen.
‘Tijd heelt alle wonden’ gaat niet op. Het verwerken van een verlies gaat niet vanzelf. Het is hard werken en daarbij is de steun en hulp van mensen in de directe omgeving van grote waarde!

Multiculturele rouw
In gezinnen met een andere etnisch culturele achtergrond wordt vaak anders met de dood omgegaan. Het is goed om u van tevoren te verdiepen in de betekenis van de dood en de gewoonten die daarbij horen in andere culturen. Zie Multiculturele rouw.

Zorgen?
Als u de indruk heeft dat het niet goed gaat met een kind en denkt dat begeleiding van een professional bij het verwerkingsproces zinvol kan zijn, aarzel dan niet om uw zorg met ouders te delen. Ouders zien vaak niet hoe hun kind zich buitenshuis gedraagt en zijn blij met uw informatie - zolang deze zonder oordeel is. Als ouders uw zorg delen en begeleiding willen zoeken, kunt u hen wijzen op deze praktijkenzoeker.
Praktijken voor Jonge Helden


Meld je nu aan voor onze nieuwsbrief!

Vind ons leuk op Facebook!
10_12_6.jpg
‘Tijd heelt alle wonden’ gaat niet op. Het verwerken van een verlies gaat niet vanzelf. Het is hard werken en daarbij is de steun en hulp van mensen in de directe omgeving van grote waarde!